Tin Tức Sự Kiện

Kiến thức bóng đá: Sự tiến hóa của những số “10”

Tin tức sự kiện – Bóng đá là cuộc chơi của sự tiến hóa và những vòng tuần hoàn. Thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21, tiền vệ số 10 là những ông vua không ngai trong làng túc cầu.

Họ là những “nhạc trưởng”, những nghệ sĩ dẫn dắt lối chơi cho cả đội bóng. Là linh hồn của những pha tấn công.

Trong quá khứ, sơ đồ chiến thuật phổ biến nhất trong bóng đá đỉnh cao là 4-4-2. Nó đem lại sự cân bằng khi cặp tiền vệ trung tâm sẽ phân chia công việc hỗ trợ phòng thủ và tấn công. Dần dà theo thời gian, các HLV nhận ra lợi thế của việc kéo một trong hai tiền vệ đạo lùi sâu. Khai sinh vị trí “tiền vệ tấn công” hay nói dân dã là “tiền vệ số 10”.

Những tiền vệ số 10 nổi tiếng - Vietnam9.net
Những tiền vệ số 10 nổi tiếng – Vietnam9.net

Trước tiên, việc có thêm một tiền vệ giúp hai tiền vệ còn lại được “rảnh tay”. Dễ dàng phòng ngự trước bộ ba tấn công của sơ đồ 4-4-2 với 2 trung phong và một tiền vệ trung tâm lao lên. Đồng thời, tiền vệ tấn công đá sau lưng trung phong sẽ có cơ hội đối đầu “one-on-one”. Với tiền vệ trung tâm còn lại của sơ đồ 4-4-2 được giao trọng trách hỗ trợ phòng thủ.

Sơ đồ chiến thuật

Với các đội chơi phòng thủ phản công. Sơ đồ 4-2-3-1 còn có thêm một lợi thế nhất định khi đối đầu với 4-4-2. Những đội đá 4-2-3-1 dễ dàng lùi sâu, câu kéo được khoảng trống cho tiền vệ tấn công. Khi cả 2 tiền vệ trung tâm trong sơ đồ 4-4-2 phải lao lên để cân bằng quân số. Dần dà, sơ đồ 4-2-3-1 ngày càng phổ biến. Và “tác dụng phụ” rõ ràng nhất của nó là biến “tiền vệ số 10” thành một cầu thủ không thể thiếu. Nếu không muốn nói là then chốt trên sân.

Không thể phủ nhận tầm quan trọng của “tiền vệ số 10” trong sơ đồ 4-2-3-1. Khi anh ta thường xuyên là người tung ra những đường chuyền kiến tạo quan trọng. Có thể là “keypass” hay thậm chí là “assist”.

Vị trí quan trọng của "số 10" trong sơ đồ 4-2-3-1 - Vietnam9.net
Vị trí quan trọng của “số 10” trong sơ đồ 4-2-3-1 – Vietnam9.net

Hơn nữa, anh ta sẽ đóng vai trò cây săn bàn thứ hai sau trung phong. Khi ở thời kì này chưa hề có khái niệm “Inside forward”- những tiền đạo cánh có xu hướng cắt mặt vào bên trong.

Không cần phải nói, những “tiền vệ số 10” này là trái tim, là “ngôi sao” của đội bóng. Về mặt cá nhân, “tiền vệ số 10” thường là những cầu thủ nhỏ con. Hạn chế về thể lực và có khi là tốc độ.

Tư duy chơi bóng

Họ chơi bóng chủ yếu bằng tư duy, kĩ thuật cá nhân với nhãn quan chuyền bóng của mình nhiều hơn bằng tốc độ, thể lực tì đè. Hậu quả là, dù đóng góp phòng thủ của những tiền vệ tấn công là con “zero” tròn trĩnh. Nhưng sơ đồ chiến thuật 4-2-3-1 đã biến họ thành những cá nhân quá then chốt ở mặt trận tấn công. Nên các HLV buộc phải “cắn răng” hy sinh một cá nhân trong khâu phòng thủ. Để đảm bảo “đầu ra” ở phía bên kia. Đây là cột mốc cho sự cực thịnh của những “tiền vệ số 10”, những nghệ sĩ của hàng công.

Bằng chứng rõ ràng nhất cho sự thống trị của những số 10 là Ricardo Kaka (not Ricardo Milos) với danh hiệu quả bóng vàng năm 2007. Cùng với lối chơi quyến rũ nhưng không kém phần chết người.

Kaka - Cầu thủ "số 10" bậc nhất - Vietnam9.net
Kaka – Cầu thủ “số 10” bậc nhất – Vietnam9.net

Trước khi CR7 trở thành CR9, Ricardo Kaka là người phá vỡ những kỉ lục chuyển nhượng với con số 67 triệu euro. Biến anh thành tiền vệ đắt nhất thế giới lúc bấy giờ.

Cùng thế hệ với thiên thần người Brazil còn có những cái tên đắt giá khác như Frank Lampard, Cesc Fabregas, Wesley Sneijder, Samir Nasri. Hay gần đây hơn chúng ta có Kevin De Bruyne, Santi Cazorla, Fernandinho, Toni Kroos, Luka Modric, James Rodriguez.

Thay đổi

Juan Mata và Mesut Ozil từng làm mưa làm gió suốt quãng thời gian từ 2011 đến 2013. Với Juan Mata giành danh hiệu “Cầu thủ xuất sắc nhất câu lạc bộ” 2 năm liền. Còn Ozil được mệnh danh là “tiền vệ tấn công xuất sắc nhất thế giới” trong màu áo Kền Kền Trắng.

Theo thời gian, bóng đá tiến hóa và thay đổi, kéo theo đó là sự suy đồi của vị trí tiền vệ số 10. Và như lẽ thường, nhóm cầu thủ này buộc phải thay đổi theo. Một số thành công, một số lụn bại. Dù công bằng mà nói, cả hai phía đều sở hữu những cầu thủ tài năng. Và phần lớn vẫn đang trong độ tuổi đỉnh cao của sự nghiệp.

Ozil cần thay đổi để bắt kịp thời đại - Vietnam9.net
Ozil cần thay đổi để bắt kịp thời đại – Vietnam9.net

Như một sự trớ trêu không thể nào nghiệt ngã hơn. Gần như tất cả các đội bóng chuyển sang sử dụng sơ đồ 4-2-3-1. Và có thể nói, chính điều này đã “giết chết” vị trí tiền vệ tấn công.

Phần lớn trận đấu lúc này là cuộc đối đầu giữa hai sơ đồ 4-2-3-1. Và khoảng trống giữa các tuyến dành cho tiền vệ tấn công cứ ít dần đi theo năm tháng. Khi các đội bóng luôn có ít nhất 2 trung vệ và 2 tiền vệ phòng ngự án ngữ trước khung thành.

Khoảng trống

Để con át chủ bài sáng tạo trong đội hình có thể tỏa sáng. Tiền vệ này cần nhiều khoảng trống nhất có thể và giải pháp trong trường hợp này là… kéo anh ta về giữa sân.

Từ 4-2-3-1, các HLV lại chuyển sang sử dụng 4-3-3. Quá trình này còn được thúc đẩy nhanh bởi thành công đến mức lố bịch của Barcelona với “trái tim” Busquets-Xavi-Iniesta.

Thành công của Barca - Vietnam9.net
Thành công của Barca – Vietnam9.net

Cái đinh cuối cùng đóng chốt quan tài (the last nail in the coffin) cho vị trí tiền vệ tấn công. Là sự phổ biến của các “Inside Forward”- tiền đạo cánh có xu hướng cắt vào trong. Khi họ, như cái tên của mình, bó vào trong và chiếm đoạt khoảng không gian từng thuộc về tiền vệ tấn công.

Thích nghi

Tất cả những yếu tố đó, cùng với việc Pressing liên tục. Càng ngày càng trở thành then chốt trong lối chơi của đa số đội bóng. Kéo theo yếu tố thể lực, khiến cho việc phải “gánh” một cầu thủ về mặt phòng ngự gần như là bất khả thi trong bóng đá hiện đại. Các tiền vệ số 10 buộc phải lựa chọn: Hoặc thích nghi, hoặc lụi tàn.

Với những ai chọn con đường “thích nghi”, họ có hai hướng phát triển: Lùi sâu hơn hoặc… dạt cánh.

Không thiếu những trường điển hình cho việc một tiền vệ tấn công lùi sâu thành tiền vệ kiến thiết như bộ ba Fernandinho- David Silva- Kevin De Bruyne. Nhưng người thành công hơn cả lại là cặp tiền vệ Luka Modric- Toni Kroos của Real Madrid.

Thành công của Real đến từ cặp Kroos - Modric - Vietnam9.net
Thành công của Real đến từ cặp Kroos – Modric – Vietnam9.net

Bộ ba của “The Citizens” nhanh chóng trở thành trái tim trong hệ thống của Pep. Giúp ông giành được 2 chức vô địch EPL dù KDB bị chấn thương và vắng mặt khá nhiều suốt mùa giải 18/19.

Toni Kroos và Luka Modric là hai cái tên không thể thiếu trong đội hình giành hattrick C1 của Zidane. Cá biệt hơn, Luka Modric đã đưa Croatia vào đến trận chung kết World Cup 2018. Và “ẵm” luôn danh hiệu Ballon d’Or (quả bóng vàng) cùng năm.

Số phận đẩy đưa

Thế nhưng, số phận lại quá đỗi tàn nhẫn với những cầu thủ chọn “dạt cánh”. Khi chỉ còn một mình Juan Mata là vẫn có được chỗ đứng nhất định trong danh sách ra sân của Manchester United. Sau khi bị Oscar- một cầu thủ “chịu” phòng ngự hơn thay thế ở Chelsea.

Với điểm yếu tốc độ vốn dĩ chí tử khi đá cánh, Mata giờ chỉ còn là cái bóng của chính mình thời anh còn đá cho Chelsea. Đáng thương nhất có lẽ là Ozil khi anh không bao giờ tìm lại được chính mình sau khi đầu quân cho Arsenal. Và dù đã kinh qua 2 đời HLV- Arsene Wenger và Unai Emery.

Mata giờ chỉ còn là cái bóng của chính mình - Vietnam9.net
Mata giờ chỉ còn là cái bóng của chính mình – Vietnam9.net

Mesut Ozil không bao giờ có được vị trí ra sân ổn định. Chứ đừng mơ tới chuyện lấy lại phong độ như thời anh còn ở Real Madrid.

Ngoại lệ duy nhất trong “sử thi của những số 10” có lẽ là Isco. Khi tầm hoạt động rộng cùng với những đóng góp kể cả trong tấn công lẫn phòng thủ của anh. Là quá quan trọng để Zidane có thể hy sinh và ông sẵn sàng chuyển về sơ đồ 4-4-2 kim cương để Isco có thể tỏa sáng. Dù vậy, với sự trỗi dậy của mẫu “số 9 toàn năng” như Firmino hay Harry Kane. Ngày “tiền vệ số 10” trở nên tuyệt chủng có lẽ không còn xa.

Thừa tài nhưng chậm tiến

Bóng đá là môn thể thao của những vòng tuần hoàn và sự tiến hóa. Dẫu sự tiến hóa, tuần hoàn có thể khắc nghiệt nhưng thay đổi luôn là tất yếu. Nếu không thay đổi, một cầu thủ sẽ nhanh chóng trở nên lỗi thời. Và anh ta hoàn toàn có thể lâm vào hoàn cảnh tương tự như Ozil hay Mata. Những con người không thiếu tài năng nhưng không đổi thay theo kịp thời đại.

Nguồn: Jason W.Ke

Đọc thêm: NÓNG: Đội bóng lừng danh Ngoại hạng Anh một thời được cứu

Bình Luận
Tags

Bài Viết Liên Quan

Back to top button